و آن هنگام كه مردم به حج بىاعتنايى كنند ، عذاب الهى بر آنان فرود مىآيد ؛ « لو ترك النّاس الحجّ ، لنزل عليهم العذاب . » ( وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 21 ) « حج » فريضه‌اى ويژه و منحصر به فرد و جامع معارف الهى و دربرگيرنده تمامى عبادات است . حج همچون زكات و خمس ، عبادتى مالى ، همچون نماز عبادتى بدنى و قولى ، همچون جهاد عبادتى عملى و وجودى و همچون روزه عبادتى عدمى و امساكى است . از جنبه‌ى فردى ، حجّ نشانه‌ى عبوديّت محض و خضوع و خشوع خالص در پيشگاه حضرت حقّ است و ازاين‌رو برآورنده‌ى مهمترين آرزوى بشر ، يعنى فلاح و رستگارى اوست ، با اداى حج ، گناهان بخشيده مىشود و پاداشى جز بهشت براى آن نيست ، زائران بيت اللّه الحرام ، ضيوف خداى رحمان و دعايشان مستجاب است . از جنبه اجتماعى حجّ در ميان همه‌ى فرائض اسلامى بىهمتاست ، مظهرى از قدرت و عزّت و اتّحاد امّت اسلامى است . هيچ فريضه‌اى بدين‌سان به آحاد مسلمين